یکی از راههای رشد فردی و اجتماعی افراد، مطالعه و کتابخوانی است. علاوه بر آن از آنجایی که کتاب نقش اساسی در آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان دارد؛ ذائقهشناسی پیرامون کتاب دارای اهمیت است. نوجوانی دوره حائز اهمیتی است چرا که شخصیت نوجوان در حال شکلگیری و فرد به دنبال هویتیابی است. از این رو تأثیر کتاب بر نوجوانان بسیار تعیینکننده است. به عقیده برخی صاحب نظران، تأثیری که کتاب بر روح و روان فرد میگذارد؛ کمتر در روشهای تربیتی دیگر وجود خواهد داشت و حتی در برخی موارد میتوان کتاب را به عنوان ابزاری برای درمان در نظر گرفت.
در این نوشتار ۴۰ کتاب پرطرفدار نوجوانان مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. اطلاعات هر کتاب شامل دادههای توصیفی و تحلیلی است. در ابتدا اطلاعاتی مانند نام نویسنده یا مترجم، انتشارات و تعداد صفحات، مورد بررسی قرار گرفته و در ادامه محتوا و فرم کتاب بررسی شده است.
بررسی فرمی و محتوایی با تمرکز بر نقاط قوت و ضعف، ویژگیهای منحصر به فرد هر کتاب، علل گرایش مخاطبان به کتاب و مفید یا مضر بودن آن انجام شده است. بدون شک کتابهای پرطرفدار دیگری بین نوجوانان وجود دارد. انتخاب این مجموعه بر اساس گفتگوی با نوجوانان، نظرات کارشناسان و میزان اقبال مخاطبان به این کتابها در نمایشگاه و کتاب فروشیها انجام شده است. این مجموعه به سفارش اندیشکده امید و با همراهی ۱۴ نفر از کارشناسان و معلمان کتابخوانی در چند مرحله آماده شده است.
این مجموعه به منظور آشنایی سیاست گذاران، برنامهریزان، مسئولان و فعالان تعلیم و تربیت آماده شده است تا با مطالعه آن نسبت به وضعیت موجود کتاب و نوجوان، آگاهی بیشتری کسب نمایند. نکته قابل توجه در این مجموعه نسبت ۳٫۵ برابری کتابهای ترجمه در مقایسه با کتابهای تألیفی است. به طوری که ۳۱ عنوان از این مجموعه ترجمه و ۹ عنوان تألیفی است. همانطور که پیشتر ذکر شد انتخاب کتابها بر اساس گفتگو با نوجوانان و فعالان حوزه کتاب بوده است و مسئله تألیف یا ترجمه مبنای انتخاب نبوده است.
